'Het komt mij voor of alleen de vlekken en doorhalingen mijzelf representeren'
| Paranoia (1953) en Het behouden huis (1952) |
|
|
Inleiding Van de verhalenbundel Paranoia verschenen bij leven van Hermans zestien drukken. De eerste druk uit 1953, net als alle latere uitgaven gepubliceerd bij uitgeverij Van Oorschot, bevatte de verhalen ‘Preambule’, ‘Manuscript in een kliniek gevonden’, ‘Paranoia’, ‘Het behouden huis’, ‘Glas’ en ‘Lotti Fuehrscheim’. Drie van die verhalen (‘Manuscript in een kliniek gevonden’, ‘Paranoia’ en ‘Lotti Fuehrscheim’) waren al eerder in tijdschriften gepubliceerd. De bundelsamenstelling bleef bij alle latere herdrukken ongewijzigd, wel heeft Hermans een aantal van de herdrukken herzien. ‘Het behouden huis’, dat vóór de eerste publicatie van Paranoia in 1952 al zelfstandig was gepubliceerd in de Ultimatumreeks, zou vanaf 1960 opnieuw als zelfstandige uitgave verschijnen, en wel bij De Bezige Bij. De zestiende druk van Paranoia, die het uitgangspunt vormt voor de tekst van de editie, verscheen in 1993.
Tekstgeschiedenis De tekstgeschiedenis van Paranoia biedt een overzicht van alle in het onderzoek gebruikte documentaire primaire bronnen, met bibliografische verwijzingen naar gedrukt materiaal en beschrijvingen van niet-openbaar toegankelijk archiefmateriaal; dit onderdeel bevat bovendien uniek beeldmateriaal uit het Hermans-archief. De tekstgeschiedenis van de zelfstandige uitgave Het behouden huis, die maar gedeeltelijk parallel loopt met de overlevering van Paranoia, is ondergebracht in een aparte Overlevering voor de novelle. De varianten tussen de in de editie afgedrukte tekst van de novelle ‘Het behouden huis’ uit Paranoia en de laatst geautoriseerde versie van de zelfstandig verschenen uitgave van Het behouden huis worden aangeboden in een apart variantenoverzicht. Tekstbezorging De tekstbezorging bestaat uit drie lijsten. Bij de Editeursingrepen wordt een overzicht gegeven van alle correcties die in de geëditeerde tekst zijn aangebracht. De twee andere lijsten geven overzichten van witregels die in de editie van Paranoia samenvallen met het einde van een pagina en koppeltekens die voorkomen aan het einde van een regel. |