Huygens Instituut
'Het komt mij voor of alleen de vlekken en doorhalingen mijzelf representeren'
Home Algemene Verantwoording Project Contact

Het sadistische universum 1 (1964) Print
Inleiding 
Hermans publiceerde Het sadistische universum, volgens het voorwoord een ‘verzameling prozastukken’ met ‘hier en daar een esseej’, eind 1964 bij uitgeverij De Bezige Bij. In de bundel verzamelde hij (deels bewerkte) kranten- en tijdschriftpublicaties uit de jaren 1949-1964. Ook het in 1950 bij uitgeverij Van Oorschot verschenen boekje Fenomenologie van de pin-up girl kreeg een plaats in de bundel, die met ‘Trams en treinen’ één niet eerder gepubliceerde tekst bevatte. Na enkele herdrukken met minieme wijzigingen verscheen in 1967 de vijfde, vermeerderde druk van Het sadistische universum, met ‘Antipathieke romanpersonages’ als toegevoegd stuk. Vooral in de jaren zeventig werd Het sadistische universum nog regelmatig herdrukt. De titel van de bundel werd vanaf de elfde druk (1977) aangepast naar Het sadistische universum 1, nadat het jaar ervoor bij de derde druk van de vervolgbundel Van Wittgenstein tot Weinreb. Het sadistische universum 2  de titel van die bundel was hernoemd tot Het sadistische universum 2. Van Wittgenstein tot Weinreb. De dertiende druk van Het sadistische universum 1 uit 1983 vormt het uitgangspunt voor de tekst van de editie.

Tekstgeschiedenis
De tekstgeschiedenis van Het sadistische universum 1 biedt een overzicht van alle in het onderzoek gebruikte documentaire primaire bronnen, met bibliografische verwijzingen naar gedrukt materiaal en beschrijvingen van niet-openbaar toegankelijk archiefmateriaal; dit onderdeel bevat bovendien uniek beeldmateriaal uit het archief-Hermans.

Tekstbezorging
De tekstbezorging bestaat uit drie lijsten. Bij de editeursingrepen wordt een overzicht gegeven van alle correcties die in de geëditeerde tekst zijn aangebracht. De twee andere lijsten geven overzichten van witregels die in de editie van Het sadistische universum 1 samenvallen met het einde van een pagina en van koppeltekens die voorkomen aan het einde van een regel.